Piknometreler

Laboratuvar ortamlarında sıvıların ve bazen katıların yoğunluğunu yüksek hassasiyetle belirlemek için kullanılan piknometre, hacmi tam olarak bilinen özel bir cam kaptır. Bu cihaz, “hacmi sabitlenmiş bir kap” prensibiyle çalışarak, ölçüm süreçlerinde güvenilir sonuçlar sağlar.

Piknometrenin Yapısı ve Çalışma Prensibi

Piknometre, gövdesi ve bu gövdeye tam uyum sağlayan delikli bir cam tıpadan oluşur. Tıpanın ortasında bulunan kılcal boru, sıvı ile doldurulduğunda fazla sıvının dışarı taşmasını sağlar. Bu mekanizma, her zaman tam ve sabit bir hacimde sıvı kalmasını garanti eder. Piknometreler genellikle 10 ml ile 100 ml arasında değişen hacimlerde üretilir ve standart ölçüm aletlerinden çok daha hassas sonuçlar sunar.

Yoğunluk Ölçümü Nasıl Yapılır?

Piknometre ile yoğunluk tayini, hassas terazi kullanılarak gerçekleştirilir. İlk olarak, boş piknometre tartılır. Ardından, yoğunluğu bilinen saf su ile doldurularak referans tartım yapılır. Son olarak, ölçülecek sıvı ile doldurulan piknometre tekrar tartılır. Elde edilen kütle farkları kullanılarak yoğunluk hesaplanır.

Piknometre Çeşitleri

Sıvı piknometreleri, standart sıvı yoğunluğu tayininde en yaygın kullanılan türdür. Termometreli piknometreler, sıvıların sıcaklıkla değişen yoğunluğunu dikkate alarak daha hassas ölçümler sağlar. Katı piknometreleri ise, toz veya granül halindeki katıların hacmini ölçmek için tasarlanmıştır.

Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ölçüm sırasında sıvının sıcaklığının sabit tutulması, hava kabarcıklarının önlenmesi ve dış yüzeyin kurulanması gibi faktörler, doğru sonuçlar elde etmek için kritik öneme sahiptir. Ayrıca, kullanım sonrası piknometrenin temizliği, kılcal borunun tıkanmaması için önemlidir.