Laboratuvar Cihazları
Laboratuvar cihazları, bir analizin doğruluğunu, tekrarlanabilirliğini ve güvenliğini sağlayan, bilimsel çalışmaların "mutfağındaki" temel araçlardır. Bu cihazlar kullanım amaçlarına göre birkaç ana kategoriye ayrılırlar.
İşte modern bir laboratuvarda bulunan cihazların temel sınıflandırması:
1. Numune Hazırlama Cihazları
Analiz başlamadan önce numuneyi uygun forma getirmek için kullanılırlar.
Hassas Terazi: Maddelerin kütlesini miligram (0.1 mg veya 0.01 mg) hassasiyetinde ölçer.
Santrifüj: Karışımları, merkezkaç kuvveti kullanarak yoğunluk farklarına göre (sıvı-katı gibi) ayırır.
Manyetik Karıştırıcı / Isıtıcı: Kimyasalları hem ısıtıp hem de manyetik bir balık yardımıyla homojen şekilde karıştırır.
Etüv (Kurutma Fırını): Numunelerin nemini almak, kurutmak veya sterilizasyon yapmak için kullanılır.
2. Analitik Ölçüm ve Test Cihazları
Maddenin içeriği, yapısı ve miktarı hakkında bilgi veren cihazlardır.
pH Metre: Bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini ölçer.
Spektrofotometre: Maddelerin ışığı absorbe etme miktarını ölçerek konsantrasyon tayini yapar.
Kromatografi Cihazları (HPLC, GC): Karmaşık karışımları bileşenlerine ayırarak her birinin miktarını ve türünü belirler.
Mikroskop: Gözle görülemeyecek kadar küçük canlıları (bakteri, hücre) veya yapıları incelemeyi sağlar.
3. Mikrobiyolojik ve Biyoteknolojik Cihazlar
Canlı organizmalarla çalışılan laboratuvarların vazgeçilmezleridir.
İnkübatör (Kuluçka Makinesi): Mikroorganizmaların üremesi için gerekli sabit sıcaklık ve nem ortamını sağlar.
Otoklav: Basınçlı su buharı ile laboratuvar ekipmanlarını tamamen sterilize eder.
Biyogüvenlik Kabini (Laminar Flow): Hem kullanıcıyı hem de numuneyi ortamdaki partiküllerden ve mikroplardan koruyarak steril bir çalışma alanı sunar.
4. Isıl İşlem ve Saklama Cihazları
Su Banyosu (Benmari): Numuneleri belirli bir sıcaklıkta, doğrudan ateşle temas ettirmeden sabit ısıda tutmak için kullanılır.
Ultra Düşük Sıcaklık Dondurucuları (-80°C): Hassas biyolojik numunelerin uzun süre bozulmadan saklanmasını sağlar.
Laboratuvar Cihazı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hassasiyet (Accuracy): Cihazın ölçüm sapma payı, yaptığınız analizin kalitesini belirler.
Kalibrasyon: Cihazın düzenli olarak doğrulanabilir standartlarla kontrol edilmesi gerekir.
Teknik Servis ve Yedek Parça: Özellikle karmaşık cihazlarda (HPLC, Otoklav vb.) yerel servis desteği kritiktir.
Enerji ve Verimlilik: Sürekli çalışan cihazların (Etüv, Buzdolabı) enerji tüketimi uzun vadede maliyeti etkiler.