Deney tüpleri, laboratuvar ortamında kimyasal maddelerin karıştırılması, ısıtılması ve küçük ölçekli reaksiyonların gözlemlenmesi için kritik öneme sahip silindirik cam malzemelerdir. Genellikle bir ucu açık, diğer ucu kapalı olan bu tüpler, laboratuvarın en temel simgelerinden biridir.
Deney tüpleri, kullanım amacına göre farklı materyallerden ve boyutlarda üretilmektedir. En yaygın türleri arasında borosilikat cam, soda-lime cam ve plastik tüpler bulunmaktadır. Borosilikat cam tüpler, yüksek ısıya ve ani sıcaklık değişimlerine karşı dayanıklıdır ve doğrudan alev üzerinde ısıtma işlemleri için idealdir. Soda-lime cam tüpler ise genellikle tek kullanımlık olup, ısı gerektirmeyen işlemler için tercih edilmektedir. Plastik deney tüpleri, kırılmaya karşı dirençli olmalarıyla bilinir ve genellikle santrifüj işlemlerinde kullanılır.
Deney tüpleri, reaksiyon gözlemi, ısıtma, kültür ortamı sağlama ve santrifüjleme gibi çeşitli görevler üstlenmektedir. Küçük miktarlardaki maddelerin birleşiminde meydana gelen renk değişimleri veya gaz çıkışları gibi olayları izlemek için kullanılır. Ayrıca, kontrollü ısıtma işlemleri ile maddelerin sıcaklıkları artırılabilir.
Deney tüplerinin güvenli kullanımı, laboratuvar ortamında büyük önem taşımaktadır. Isıtma sırasında tüpün sabit tutulmaması ve alev üzerinde hafifçe hareket ettirilmesi gerekmektedir. Tüpün ağzı, ani sıçrama riskine karşı asla kullanıcıya doğru tutulmamalıdır. Isınmış tüplerin tutulmasında tahta veya metal tüp maşası kullanılmalı ve tüpler mutlaka bir deney tüpü standında tutulmalıdır. Ayrıca, ısıtma yapılacaksa tüplerin kapasitesinin 1/3’ünden fazlasının doldurulmaması, kontrolsüz kaynama ve taşmaları önlemek açısından kritik öneme sahiptir.