Bomemetreler

Bomemetre (Baumé Hidrometresi) Nedir?

Laboratuvar ortamında sıvıların yoğunluğunu veya özgül ağırlığını “Baumé derecesi” ($^\circ Be$) cinsinden ölçmek için kullanılan bomemetre, camdan imal edilmiş bir ölçüm cihazıdır. Kimya, gıda, ilaç ve seramik endüstrilerinde sıvıların derişimini hızlı ve güvenilir bir şekilde belirlemek amacıyla yaygın olarak tercih edilmektedir.

Yapı ve Çalışma Prensibi

Bomemetre, Arşimet’in kaldırma kuvveti prensibine dayanarak çalışır. Cihazın alt kısmında, sıvı içinde dik durmasını sağlayan bir ağırlık bulunur. Üst kısmında ise Baumé derecelerini gösteren bir ölçek yer alır. Cihaz sıvıya daldırıldığında, sıvının yoğunluğu arttıkça bomemetre daha az batar ve sıvı yüzeyinin skala üzerindeki konumu, o sıvının Baumé derecesini belirler.

Baumé Skalası ve Hesaplamalar

Baumé skalası, sıvının suya göre yoğunluğuna bağlı olarak iki farklı formülle hesaplanır. Sıvı sudan ağırsa, özgül ağırlık şu formülle hesaplanır:

$$d = \frac{145}{145 - ^\circ Be}$$

Eğer sıvı sudan hafifse, formül şu şekilde değişir:

$$d = \frac{140}{130 + ^\circ Be}$$

Kullanım Alanları

Bomemetre, asit ve baz analizleri, gıda sanayisinde yoğunluk ölçümleri, seramik ve boya karışımlarının kontrolü gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Özellikle, akü elektrolit seviyelerinin ölçümünde de önemli bir rol oynamaktadır.

Kullanımda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Doğru kap seçimi, menisküs okuma, sıcaklık faktörü ve hava kabarcıkları gibi unsurlar, ölçüm doğruluğunu etkileyen önemli faktörlerdir. Ölçüm yapılacak sıvının derin ve geniş bir kapta bulunması, okuma sırasında göz hizasının sıvı yüzeyiyle aynı hizada olması ve sıcaklık düzeltme faktörlerinin dikkate alınması gerekmektedir.