Acetate Agar, özellikle gıda zehirlenmeleri ve dizanteri vakalarının teşhisinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu besiyeri, Shigella türlerini, genetik ve fiziksel olarak benzerlik gösteren Escherichia coli (E. coli) suşlarından ayırt etmek için tasarlanmıştır. Hareketsiz ve gaz üretmeyen bazı E. coli türleri, rutin laboratuvar testlerinde Shigella ile kolayca karıştırılabilir. Acetate Agar, bu iki bakteri grubu arasındaki spesifik metabolik yetenek farkını ortaya koyarak kesin bir ayrım yapılmasını sağlar.
Acetate Agar’ın en belirgin özelliği, standart besiyerlerinin aksine pepton veya maya ekstraktı gibi organik azot kaynakları içermemesidir. Bu besiyerinin formülü, aşağıdaki bileşenlerden oluşmaktadır:
Sodyum Asetat: Bakterilerin enerji üretimi ve büyümesi için gerekli olan tek karbon kaynağıdır. Bu özellik, E. coli suşlarının besiyerinde büyümesini sağlarken, Shigella türlerinin büyümesini engeller.
İnorganik Tuzlar (Amonyum fosfat, magnezyum sülfat vb.): Bakterilerin hayatta kalabilmesi için gerekli olan temel mineral ve inorganik azot ihtiyacını karşılar.
Çalışma Prensibi: Çoğu E. coli suşu, ortamdaki sodyum asetatı parçalayarak besin olarak kullanabilir. Asetat kullanıldıkça ortamda alkali yan ürünler birikir, pH yükselir ve besiyerinin rengi yeşilden maviye döner (Pozitif sonuç). Shigella türleri ise asetatı kullanamaz, bu nedenle besiyerinde üreyemez ve ortamın rengi yeşil kalır (Negatif sonuç).
Mikrobiyolojide enterik bakterileri ayırmak için genellikle “Simmons Citrate Agar” (sitrat testi) kullanılmaktadır. Ancak, hareketsiz E. coli suşları ve Shigella türleri her ikisi de sitrat testinde negatif sonuç verir. Acetate Agar, sitrat testinde negatif sonuç veren bakterinin gerçekten Shigella mı yoksa sadece “tembel” bir E. coli mi olduğunu kanıtlamak için en güvenilir doğrulama testlerinden biridir. Bu özellik, laboratuvarlarda doğru teşhis ve güvenilir sonuçlar elde edilmesine olanak tanır.
Acetate Agar, 500 gramlık dehidrate (toz) formunda sunulmaktadır. Hazırlanışı şu şekildedir:
Acetate Agar, çeşitli laboratuvarlar tarafından kullanılmaktadır:
Bu özellikleri ile Acetate Agar, mikrobiyolojik analizlerde güvenilir ve etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır.